فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
48
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
هم غرب امتداد مىيابد . پهلو يا ساحل بسيار كوچكتر آن از چيرو تا دژ كشيده مىشود و در برابر خشكى موغستان قرار گرفته است كه باز هم عرفا ساحل ايران ناميده مىشود و فاصلهء دو ساحل از يكديگر تقريبا دو فرسنگ است . ساحل تمام جزيره كه نزديك سه فرسنگ است با آنكه احتمالا با صخرههاى سواحل عربستان مرتبط است خشن و ناهموار نيست . اما داخل جزيره از كوههاى بزرگ سرخ و سفيد پوشيده است كه از بيشتر آنها نمكى بسيار اعلا استخراج مىكنند . اين جزيرهء كوچك كاملا لم يزرع است جز آنكه در برخى نقاط آن تعدادى درخت بىبر وجود دارد . ميوهء آن منحصر است به مقدارى خرما و ميوههاى ريز درختهاى خودرو و خاربنهاى پربرگى كه همواره سبزند و سايهء اندكى دارند . علاوه بر اين ، در جزيره خاربنهاى ديگرى هست كه برگ و بار مختصرى دارند و بسيار كوچك و خشناند و با آنكه برخى از آنها تنهء ستبر دارند بسيار بدمنظر و انباشته از خارند چنان كه علفهائى نيز كه در اين زمين خشك مىرويند از اين عيب عارى نيستند . در دامنهء كوههائى كه بسوى مديترانه و كشورهاى جنوبى متمايلند رودخانههاى كوچكى جاريست كه آبى بسيار زلال دارند اما اين آبها آنچنان با نمك آميختهاند كه در فصل تابستان كه بستر رودخانهها خشك مىشود در اطراف آنها تودههاى بزرگ نمك باقى مىماند . اين نمكها كه بر اثر حرارت آفتاب متبلور مىشوند مسير آب رودخانه را مشخص مىكنند . بر بالاى بلندترين اين كوهها صومعهاى است كه آن را نوتردام دولاروش مىنامند و چون تقريبا تمامى اين كوه از سنگ نمك است ، هر به چند سال به چشم مىتوان ديد كه صومعه در ارتفاع بيشترى قرار گرفته است زيرا تزايد نمك و گوگرد و شورهاى كه بطور طبيعى در بطن خاك توليد مىگردد هرروز مقدارى بر بلنداى قله مىافزايد . براى رفتن بدين صومعه - كه نزد مردم محل بسيار مقدس است - چون پلكان آن پر پيچوخم و خراب و بسيار عمودى است براى راحتى بيشتر ، از شيب كوه استفاده